Het belang van kwaliteitskoffiebonen

Of je nu een fervent koffieliefhebber bent die ’s ochtends niet wakker te krijgen is zonder een kop koffie, of dat je alleen koffie drinkt tijdens een gezellige lunch met vrienden, de kwaliteit van de koffie heeft alles te maken met de bonen die gebruikt worden. Maar wat zorgt nu voor kwaliteitsbonen en waarom is het zo belangrijk? Dat ligt aan veel verschillende factoren, van de manier waarop de planten groeien tot hoe de bonen geroosterd worden.

Inhoudsopgave

Waar komen koffiebonen vandaan?

Koffiebonen zijn de zaden van de koffieplant. Het is een struik met knalrode bessen, met daarin de koffieboon, de zaad van de bes dus. De kwaliteit van de koffiebonen wordt bepaald door verschillende factoren, waaronder het klimaat, de bodemgesteldheid, de hoogte waarop de planten groeien en het oogstproces. Alhoewel je wellicht zou denken dat veel regen vooral zorgt voor een sappige bes, maar dat de zaden daar niet veel van merken, is dat dus niet helemaal waar. Ook de koffiebonen krijgen een andere smaak door onder andere veel regen of zon. Vandaar dat koffiebonen zorgvuldig gekweekt worden op koffieplantages, waarbij wordt gezorgd voor de beste omstandigheden voor de bessen.

Rijpe koffiebessen plukken

Zodra de koffiebessen rijp zijn, wordt het tijd om ze te oogsten. Tegenwoordig wordt dit op veel plantages met machines gedaan, waarbij de rijpe en onrijpe koffiebessen in één keer worden geplukt en verwerkt. Ze gaan nog wel door een machine waar de rotte bessen eruit gefilterd worden, maar verder wordt er dus niet gekeken naar welke bessen echt rijp en lekker zijn.

Het eerste verschil tussen kwaliteit koffiebonen en doorsnee bonen zit hem dus al in de oogst. Kwaliteit bonen worden nog zorgvuldig met de hand geplukt. Dit is uiteraard een flinke klus en kost meer werk. Als de bessen nog niet goed zijn, moeten ze op een andere dag geplukt worden. Koffiebessen rijpen in 8 tot 12 maanden. Het kan dus best nog even duren voor de overgebleven bessen rijp zijn. Het is wel een stuk duurzamer, omdat er geen onrijpe bessen worden weggegooid.

Drogen en pellen

Na de oogst moeten de koffiebonen uit de bessen gehaald worden. Hier zijn verschillende methodes voor, en ook dit draagt bij aan de kwaliteit van de koffiebonen. Van oudsher werden de bessen te drogen gelegd in de zon, wat soms wel 6 weken kan duren. In sommige gevallen worden de bessen in z’n geheel gedroogd, en daarna pas gepeld. Dit heet “unwashed” en zorgt voor een gevarieerde smaak van de bonen. Dit komt omdat de smaak van de bes in de zaad trekt en dus bijvoorbeeld zoeter kan zijn.

Bij “washed” koffiebonen worden de bonen eerst uit de bessen gehaald en daarna gedroogd, dat kost flink wat moeite en wordt dus meestal met een machine gedaan. Bij deze methode worden de bonen dus zonder bes gedroogd en nemen ze die smaak niet over. Hiermee heb je een grotere kans dat alle bonen hetzelfde smaken, maar daarmee is het wel wat doorsnee. Sommigen zeggen dat je daarmee juist kwaliteit bewaakt, maar koffieliefhebbers zeggen vaak juist dat die diversiteit in smaken zorgt voor kwaliteit.

Koffie roosteren

Als de koffiebonen volledig droog zijn, kunnen ze geroosterd worden. Dit wordt gedaan door ervaren vakmensen, en dus niet op de plantage zelf. De bonen worden als groene bonen verscheept naar de plek waar ze verkocht gaan worden. Daar worden ze gebrand. Soms is dit zelfs je lokale koffiespeciaalzaak. Door pas op het laatste moment te branden, wordt ervoor gezorgd dat de bonen het langste vers blijven.

Het roosteren is eigenlijk het proces dat de meeste smaak bepaalt. Zo zorgt een lichte roostering voor een milde smaak, maar met meer behoud van de smaken die van nature in de boon zaten. Rooster je de boon langer, dan wordt deze bitterder, minder zuur en minder complex. Die donkere roostering wordt vaak gebruikt voor espresso, waarbij je graag een zware smaak wilt. Terwijl een licht geroosterde boon weer ideaal is voor filterkoffie of een cappuccino.

Het roosteren van koffiebonen is erg smaak afhankelijk. Maar het is natuurlijk wel belangrijk dat het goed wordt gedaan. Als ze te lang geroosterd worden of te heet, branden ze aan en zijn ze bitter. De beste bonen haal je dan ook bij een speciaalzaak die zelf de bonen brandt, omdat zij hierin gespecialiseerd zijn.

De kunst van het koffiezetten

Een kopje koffie zetten is ook niet meer wat het ooit was. Tegenwoordig zijn er verschillende manieren van koffie zetten, met daarvoor ook verschillende soorten malingen. De meest recente trend is om de koffiebonen vlak voor het zetten pas te malen. Zo zorg je ervoor dat de bonen vers blijven en de smaak in de boon blijft zitten. Wanneer je de bonen maalt, komen alle aroma’s vrij en kun je dus het beste genieten van je kopje koffie. Wanneer koffie voorgemalen is, gaat een deel van de smaak verloren naarmate je het langer bewaart.

Conclusie

Bij een goede kop koffie komt dus meer kijken dan je denkt. En als je een beetje een koffieliefhebber bent, dan is kwaliteit dus heel belangrijk. Kwaliteitsbonen zijn stap voor stap met zorg geteeld, geplukt en geroosterd om jou een heerlijk kopje koffie te bieden die barst van de smaken. Kies je voor een doorsnee zakje koffie uit de supermarkt, dan kan het dus zijn dat deze bijvoorbeeld niet handgeplukt zijn en daardoor smaak missen. Of ze zijn niet goed geroosterd, waardoor ze heel bitter zijn. Wil je echt kunnen genieten van je kopje koffie? Kies dan voor koffie bij speciaalzaken of koffie met een kwaliteitslabel, daar zijn er genoeg van.

Delen

Meer posts

Alhoewel koffie zelf voor veel mensen al hetzelfde gevoel geeft als bijvoorbeeld een glas

De lente is officieel begonnen en het wordt tijd om uit te kijken naar

Koffieproeven, ook wel bekend als cupping, is veel meer dan in een café verschillende

Van onze blog